در بيان آداب مسواك كردن و: شانه كردن و ناخن گرفتن
فصل اول : در بيان فضليت مسواك كردن
در احاديث معتبره از حضرت صادق عليه السلام نقل شده است كه مسواك كردن از سنت پيغمبران ا ست و حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم فرمود كه پيوسته جبرئيل مرا امر به مسواك م يفرمود تا آنكه ترسيدم دندانهايم سائيده شود يا بريزد و در روايت ديگر فرمود كه جبرئيل آن قدر مرا امر به مسواك كرد كه گمان كردم كه بر امت من واجب خواهد كرد.
حضرت صادق عليه السلام فرمود كه در مسواك دوازده خصلت است :از سنت پيغمبران است و پاك كننده دهان است وجلا دهنده چشم است و موجب خوشنودى پروردگار است و بلغم را دفع مي كند و حافظه را زياد مي كند و دندانها را سفيد مي كند و حسنات را مضاعف مي گرداند و پوست انداختن و پوسيدن دندان را مي برد و بن دندان را محكم مي كند و اشتهاى طعام را زياد مي كند و ملائكه بآن خشنود مي شوند.
در حديث ديگر فرمود كه آب ريختن چشم را برطرف مي كند و نور چشم را زياد مي كند و حضرت رسول فرمود كه چرا من دندان هاى شما را زرد مى بينم چرا مسواك نمي كنيد.
در حديث ديگر منقول است كه به حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام وصيت فرمود كه بر توباد به مسواك كردن براى هر نمازى .
به سند معتبر از حضرت امام موسى و امام رضا صلوات اللّه عليهما منقول است كه سنت هاى حنيفه حضرت ابراهيم ده است پنج در سر وپنج در بدن اما آنها كه در سر است پس مسواك كردن و شارب گرفتن و موى سر را دو حصه كردن كه جاى مسح گشوده شود و مضمضه كردن يعنى آب در دهن كردن و گردانيدن و ريختن و استنشاق كردن يعنى آب در بينى كردن و بالا كشيدن و اما آن پنج كه در بدن است پس ختنه كردن و پشت زهار را تراشيدن و موى زير بغلها را كندن واستنجا كردن و ناخن گرفتن .
در روايت ديگر منقول است كه آن پنج كه در سر است موى شارب گرفتن و ريش را بلند گذاشتن و موى سر را تراشيدن و مسواك كردن و خلال كردن و آن پنج كه در بدن است موهاى بدن را ازاله كردن و ختنه كردن و ناخن گرفتن و غسل جنابت كردن و استنجا به آب كردن .
از رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم منقول است كه اگر نه اين بود كه برامت من دشوار بود هر آينه واجب مي گردانيدم بر ايشان كه در وقت هر نماز مسواك به كنند و از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه چون به نماز شب برخيزى مسواك بكن كه ملكى مى آيد و دهان خود را بردهان تو مي گذارد و هر چه از قرآن و دعا و ذكر كه مي خوانى بآسمان ميبرد پس بايد كه دهان تو خوشبوباشد.
على بن جعفر از برادر خود حضرت امام موسى عليه السلام سئوال كرد كه آيا مي تواند كسي كه بنماز شب برخيزد با انگشت مسواك كند و او تواند كه مسواك بهم رساند حضرت فرمود كه اگر ترسد كه صبح طالع شود باكى نيست .
در حديث ديگر منقول است كه حضرت امام جعفر صادق عليه السلام دو سال پيش از فوت ترك مسواك كردند به سبب آن كه دندانهاى آن حضرت بسيار ضعيف شده بود.
از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم منقول است كه سه چيز است كه حافظه را زياد مي كند و دردهاى بدن را مي برد كندر خوائيدن و مسواك كردن و قرآن خواندن .
از حضرت امام محمد باقر منقول است كه خانه كعبه بخدا شكايت كرد از نفس هاى بدبوى كافران ، حقتعالى باو وحى فرمود كه اى كعبه قرار گير كه به عوض ايشان جماعتى را بسوى تو خواهم فرستاد كه دهان هاى خود را بچوب درختان پاك كنند پس چون حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم مبعوث شد جبرئيل مسواك و خلال از براى آن حضرت آورد.
درحديث معتبر منقول است كه شخصى از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام سؤ ال كرد از مسواك كردن بعد از وضو حضرت فرمود كه مسواك را پيش از وضو بايد كرد و اگر كسى فراموش كند تا وضو بسازد بعد از وضو مسواك كند پس سه مرتبه مضمضه كند بعداز مسواك كردن .
از حضرت اميرالمؤ منين عليه السلام منقول است كه اگر كسى با وضو مسواك كند و بنماز بايستد ملك ميآيد و دهان را بردهان او مى گذارد وآنچه مى گويد بخاطر نگاه ميدارد واگر مسواك نكند بكنارى ميايستد و قرائتش را ميشنود.
از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم منقول است كه دو ركعت نماز كه با مسواك باشد بهتر است از هفتاد ركعت نماز كه بى مسواك باشد.
در حديث ديگر منقول است كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم فرمود كه مسواك كردن در بيت الخلا مورث گند دهان است .
منقول است از حضرت امام محمد باقر كه مسواك كردن در حمامدندانها را مي ريزد و فرمود كه مسواك را ترك مكن در هر سه روز اگر چه بيك ماليدن باشد.